Karbonat ve Limonla Diş Beyazlatmak Güvenli mi?

İnternette ve sosyal medyada sık karşılaşılan bir öneri var: karbonatı limon suyuyla karıştırıp dişleri fırçalamak. Ucuz, kolay ve "doğal" göründüğü için pek çok kişi deniyor. Peki karbonat ve limonla diş beyazlatmak güvenli mi? Hekimimiz Uzm. Dr. Erdi İçen'in videodaki cevabı kısa: Hayır. Bu yazıda nedenini, evde denenen benzer yöntemlerin risklerini ve dişlerinizi daha açık bir renge kavuşturmak istiyorsanız hekim kontrolündeki seçenekleri anlatıyoruz.

Kısa cevap: Karbonat ve limon dişe ne yapar?

Bu karışım dişleri gerçekten beyazlatmaz; çoğu zaman yalnızca yüzeydeki çay, kahve veya sigara lekelerini aşındırarak siler. Bunu yaparken de dişin en dıştaki koruyucu tabakası olan mineye zarar verebilir. Mine bir kez aşındığında vücut onu yeniden yapamaz.

Limon neden zararlı?

Limon suyu sitrik asit içerir ve oldukça asidiktir. Asit, diş minesindeki mineralleri çözerek yüzeyi geçici olarak yumuşatır. Bu duruma asit erozyonu denir. Limonlu karışım dişe doğrudan sürüldüğünde ya da limonlu su gün boyu yudumlandığında mine her seferinde biraz daha kaybedilir.

Erozyonun ilk belirtileri genellikle fark edilmez. İlerledikçe şunlar görülebilir:

• Soğuk, sıcak veya tatlıya karşı diş hassasiyeti

• Dişlerin kenarlarında incelme ve hafif şeffaflaşma

• Dişlerin parlaklığını kaybedip mat görünmesi

Karbonat neden tek başına çözüm değil?

Karbonat (sodyum bikarbonat) hafif aşındırıcı bir tozdur; bazı diş macunlarında da düşük miktarda bulunur. Diş macunundaki oranı ve tanecik yapısı dişe zarar vermeyecek şekilde ayarlanmıştır. Evde hazırlanan karbonat macununda ise ne kadar sert fırçalandığı ve ne sıklıkla kullanıldığı kontrol edilemez. Sert ve sık fırçalama mineyi aşındırabilir, diş etlerini tahriş edebilir ve diş eti çekilmesine katkıda bulunabilir.

Karbonatın etkisi yüzeydeki renklenmelerle sınırlıdır. Dişin kendi rengini değiştirmez; dişin doğal tonu daha açık hâle gelmez.

İkisi bir arada neden daha riskli?

Karışımın asıl sorunu, asit ile aşındırıcının aynı anda kullanılmasıdır. Limon mineyi yumuşatır, karbonatla yapılan fırçalama da bu yumuşamış yüzeyi aşındırır. Böylece her biri tek başına kullanıldığından daha fazla mine kaybı olabilir.

Burada şaşırtıcı bir durum da ortaya çıkar: Mine inceldikçe altındaki doğal olarak sarımsı renkteki dentin tabakası daha fazla görünür. Yani beyazlatma amacıyla yapılan uygulama, uzun vadede dişlerin daha sarı görünmesine yol açabilir.

Evde denenen diğer yöntemler

Videoda Uzm. Dr. Erdi İçen'in de vurguladığı gibi, hekimin hastaya özel olarak verdiği ev tipi beyazlatma dışında, evde kendi kendine uygulanan yöntemlerin dişlere zarar verme riski vardır. Sık önerilen bazı yöntemler ve olası sorunları:

• Sirke ve meyve asitleri: Limon gibi asidiktir; aynı erozyon riski vardır.

• Aktif kömür: Aşındırıcı olabilir; yüzey lekelerini alırken mineyi de aşındırabilir ve diş eti kenarlarında birikebilir.

• Kontrolsüz kullanılan ağartıcı ürünler: İnternetten alınan yoğunluğu belirsiz ürünler diş etinde tahriş ve dişlerde belirgin hassasiyete yol açabilir.

Dişler neden renk değiştirir?

Doğru yöntemi seçmek için renklenmenin nedenini bilmek gerekir. Kabaca iki tür renklenme vardır:

• Dış (yüzeysel) renklenmeler: Çay, kahve, kola, kırmızı şarap ve sigara gibi nedenlerle diş yüzeyinde biriken lekelerdir. Çoğu, hekimin yaptığı diş taşı temizliği ve cila ile giderilebilir.

• İç renklenmeler: Yaş, bazı ilaçlar, diş travması veya kanal tedavisi görmüş dişlerde dişin içyapısından kaynaklanan renk değişiklikleridir. Bunlar yüzeyden silinmez; hekimin önerdiği beyazlatma veya başka tedaviler gerekebilir.

Ayrıca dolgular, kaplamalar ve diğer restorasyonlar beyazlatma işlemiyle açılmaz. Önde dolgu veya kaplaması olan kişilerde beyazlatma sonrası renk farkı oluşabileceği için planlamanın hekimle yapılması önemlidir.

Güvenli seçenekler nelerdir?

Dişlerin rengini açmak isteyen herkesin önce muayene olması önerilir. Çürük, diş eti hastalığı veya hassasiyet varsa önce bunlar tedavi edilir. Hekim kontrolünde uygulanan başlıca seçenekler şunlardır:

• Profesyonel temizlik: Yüzeysel lekeler ve diş taşları temizlenir; bazen beklenen açıklık için tek başına yeterli olur.

• Klinikte beyazlatma: Diş etleri korunarak dişlere beyazlatıcı jel uygulanır.

• Ev tipi beyazlatma: Kişiye özel hazırlanan plaklar ve hekimin belirlediği jel ile, hekimin tarif ettiği süre boyunca evde uygulanır ve kontrollerle takip edilir.

Beyazlatmanın nasıl çalıştığını diş beyazlatma nedir yazımızda, kliniğimizdeki uygulama sürecini Nişantaşı'nda diş beyazlatma (bleaching) sayfamızda bulabilirsiniz. Beyazlatmanın etkisi kişiden kişiye değişir ve beslenme, sigara kullanımı ve ağız bakımına göre zamanla azalabilir.

Beyazlatma herkese uygun mu?

Hayır. Hamilelik ve emzirme döneminde, çocuklarda ve gençlerde, tedavi edilmemiş çürük veya diş eti hastalığı olanlarda ve belirgin diş hassasiyeti olanlarda beyazlatma genellikle ertelenir ya da önerilmez. Uygunluk muayene sonrasında hekim tarafından değerlendirilir.

Diş minesini korumak için günlük öneriler

• Asitli yiyecek ve içeceklerden sonra ağzınızı suyla çalkalayın; dişlerinizi fırçalamak için en az yarım saat bekleyin.

• Limonlu su gibi asitli içecekleri gün boyu yudumlamak yerine öğünlerle birlikte tüketin.

• Yumuşak kıllı fırça ve florürlü diş macunu kullanın; dişlerinizi bastırarak değil nazikçe fırçalayın.

• Çay ve kahveden sonra ağzınızı suyla çalkalamak yüzeysel renklenmeyi azaltmaya yardımcı olur.

• Düzenli kontrollerinizi ve temizliklerinizi aksatmayın.

Sık sorulan sorular

Bir kere karbonat ve limonla fırçaladım, dişlerim zarar gördü mü?

Tek bir denemede kalıcı bir sorun oluşması pek olası değildir; risk, yöntemin tekrarlandıkça artmasıdır. Hassasiyet veya renk değişikliği fark ederseniz hekiminize gösterin.

Karbonatlı diş macunu kullanmak da zararlı mı?

Diş macunlarındaki karbonat, ürünün genel aşındırıcılığı kontrol edilerek eklenir. Evde hazırlanan karışımla aynı şey değildir. Hangi macunun size uygun olduğunu kontrol muayenesinde sorabilirsiniz.

Aşınan mine geri gelir mi?

Hayır, diş minesi kendini yenileyemez. Erken dönemde florürlü ürünler mineyi güçlendirmeye yardımcı olabilir. İleri aşınmalarda ise hassasiyeti azaltmak ve dişi korumak için hekimin önereceği tedaviler gerekebilir.

Dişlerinizin rengiyle ilgili sorularınız için Teşvikiye'deki kliniğimizde muayene olabilir ya da WhatsApp üzerinden bize yazabilirsiniz.